(Tinsao.net) – Giấc ngủ vốn là thời gian cơ thể nghỉ ngơi, nhưng cũng có thể trở thành thời điểm cơn đột quỵ âm thầm xuất hiện, gây nguy hiểm đến tính mạng mà người thân khó nhận biết.
Đừng xem nhẹ những dấu hiệu bất thường trước khi ngủ: Có thể là cảnh báo đột quỵ nhẹ
Mùa hè với nền nhiệt cao thường khiến cơ thể rơi vào trạng thái mệt mỏi, uể oải, khó ngủ hoặc ngủ không sâu giấc. Vì vậy, khi thức dậy với cảm giác tê chân tay, choáng váng hay rã rời, nhiều người thường nghĩ đơn giản là do thiếu ngủ hoặc nằm sai tư thế. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, những biểu hiện tưởng chừng vô hại ấy lại có thể là tín hiệu cảnh báo đột quỵ nhẹ – tình trạng nguy hiểm không nên bỏ qua.
Trong y học, đột quỵ nhẹ được gọi là cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA). Đây được xem là “hồi chuông báo động” của cơ thể trước khi một cơn đột quỵ thực sự xảy ra. Điều đáng lo ngại là các triệu chứng thường xuất hiện trong thời gian ngắn rồi tự biến mất, khiến nhiều người lầm tưởng đó chỉ là mệt mỏi, say nắng hoặc mất ngủ thông thường.
Theo nghiên cứu đăng trên Tạp chí Y học New England, khoảng 20 – 25% bệnh nhân đột quỵ từng trải qua ít nhất một cơn đột quỵ nhẹ trước đó. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, nguy cơ xảy ra đột quỵ thực sự trong vòng 3 tháng có thể lên tới 20%, đặc biệt cao trong 48 giờ đầu tiên.
Bác sĩ Sun Yang, Trưởng khoa Thần kinh thuộc Bệnh viện Trung ương trực thuộc Đại học Giang Nam (Trung Quốc), cho biết nếu xuất hiện các triệu chứng đột ngột dưới đây, đặc biệt chỉ xảy ra ở một bên cơ thể khi chuẩn bị ngủ hoặc vừa thức giấc, người bệnh cần nhanh chóng đến cơ sở y tế.
Ảnh minh hoạ
1. Đột ngột tê yếu một bên cơ thể
Khi đang nằm nghỉ hoặc mới thức dậy, bạn bất ngờ cảm thấy một bên tay, chân hoặc nửa người mất cảm giác, tê bì rõ rệt. Không ít người cho rằng nguyên nhân là do chèn ép dây thần kinh khi ngủ. Tuy nhiên, nếu thay đổi tư thế mà triệu chứng không cải thiện, tay chân yếu đi, khó cầm nắm hoặc bước đi không vững thì cần đặc biệt cảnh giác.
2. Mặt tê cứng, méo miệng hoặc chảy nước dãi bất thường
Một bên khuôn mặt bỗng trở nên nặng nề, mất cân đối, khó cử động hoặc khó mỉm cười. Kèm theo đó có thể là tình trạng nước bọt chảy ra ở khóe miệng mà không kiểm soát được. Đây là dấu hiệu thần kinh quan trọng, dễ bị nhầm với hiện tượng chảy dãi khi ngủ.
3. Nói khó, nói ngọng hoặc mất khả năng diễn đạt tạm thời
Nếu bạn vẫn tỉnh táo nhưng đột nhiên phát âm không rõ, nói líu lưỡi, ú ớ hoặc không thể diễn đạt thành câu hoàn chỉnh, hãy coi đó là tín hiệu nguy hiểm. Dù triệu chứng chỉ kéo dài vài phút rồi biến mất, nguy cơ đột quỵ vẫn rất đáng lo ngại.
4. Chóng mặt dữ dội, mất thăng bằng
Cơn choáng váng xuất hiện bất ngờ khi vừa nằm xuống hoặc ngồi dậy khỏi giường. Người bệnh có cảm giác mọi vật xung quanh quay cuồng, buồn nôn, đi đứng loạng choạng và dễ ngã sang một bên. Biểu hiện này thường bị nhầm với rối loạn tiền đình hoặc tụt huyết áp.
5. Mờ mắt hoặc nhìn đôi trong thời gian ngắn
Một số người nhận thấy thị lực giảm đột ngột ở một bên mắt, thậm chí mất nhìn tạm thời hoặc nhìn một vật thành hai hình ảnh. Dù hiện tượng này có thể nhanh chóng biến mất, đây vẫn là dấu hiệu cảnh báo dòng máu lên não đang gặp vấn đề.
Bác sĩ Sun Yang nhấn mạnh rằng ngay cả khi các triệu chứng kể trên chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn rồi tự hết, người bệnh cũng không nên chủ quan tiếp tục nghỉ ngơi tại nhà. Việc đến bệnh viện kiểm tra và điều trị sớm có thể giúp giảm tới 80% nguy cơ xảy ra đột quỵ nghiêm trọng.
Ảnh minh hoạ
Những thời điểm nguy cơ đột quỵ tăng cao
Ngoài lúc ngủ, một số thời điểm trong sinh hoạt hằng ngày cũng được xem là giai đoạn nhạy cảm đối với hệ mạch máu não.
Khi rặn mạnh lúc đi vệ sinh
Việc dùng sức quá mức làm tăng áp lực trong ổ bụng và áp lực nội sọ, từ đó gia tăng nguy cơ vỡ hoặc tắc mạch máu.
Khi thay đổi môi trường nhiệt độ đột ngột
Di chuyển nhanh từ nơi có điều hòa lạnh ra ngoài trời nắng nóng hoặc ngược lại khiến mạch máu co giãn bất thường, làm tăng nguy cơ tai biến mạch máu não.
Khi vận động khiến cơ thể mất nhiều nước
Mồ hôi tiết ra quá nhiều trong mùa hè có thể làm máu trở nên cô đặc hơn, tạo điều kiện cho cục máu đông hình thành và gây tắc nghẽn mạch máu não.
Khi căng thẳng hoặc xúc động quá mức
Stress kéo dài, làm việc quá sức hoặc những cảm xúc mạnh có thể khiến huyết áp tăng đột biến, tạo áp lực lớn lên hệ thống mạch máu.
Ảnh minh hoạ
Cách bảo vệ mạch máu não trong mùa nắng nóng
Nguy cơ đột quỵ nhẹ có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng thường cao hơn ở những người mắc tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu hoặc hút thuốc lá.
Để giảm thiểu nguy cơ, các chuyên gia khuyến cáo:
– Theo dõi huyết áp, đường huyết thường xuyên và dùng thuốc đúng chỉ định.
– Uống đủ nước mỗi ngày để duy trì độ loãng của máu, ưu tiên nước ấm hoặc nước đun sôi để nguội.
– Hạn chế uống nước quá lạnh ngay sau khi đi ngoài trời nắng về để tránh gây sốc cho mạch máu.
– Điều chỉnh nhiệt độ điều hòa ở mức khoảng 26 – 28 độ C, tránh chênh lệch quá lớn với môi trường bên ngoài.
– Tăng cường bổ sung rau xanh và trái cây giàu kali, ít natri nhằm hỗ trợ ổn định huyết áp và tăng độ đàn hồi của thành mạch.
Một cơn đột quỵ nhẹ không đơn thuần là hệ quả của việc ngủ không ngon giấc. Đó có thể là lời cảnh báo quan trọng mà cơ thể gửi đi trước khi biến cố nghiêm trọng xảy ra. Nhận biết sớm và xử lý kịp thời những dấu hiệu bất thường có thể giúp bảo vệ tính mạng của chính bạn và người thân.
0 Comments