(Tinsao.net) – Đột quỵ là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tổn thất sức khỏe ở nước ta, đặc trưng bởi năm yếu tố chính: tỷ lệ mắc cao, tỷ lệ tàn tật cao, tỷ lệ tử vong cao, tỷ lệ tái phát cao và gánh nặng kinh tế lớn.
Đột quỵ không chỉ nguy hiểm mà còn chưa có thuốc chữa trị đặc hiệu. Đối với bệnh nhân đột quỵ, thời gian là yếu tố then chốt. Nếu phát hiện triệu chứng nhanh chóng và được điều trị kịp thời, tỷ lệ tàn tật và tử vong do đột quỵ có thể giảm đáng kể.
Ngăn ngừa đột quỵ
1. Làm thế nào để tôi xác định mình có nguy cơ đột quỵ cao hay không?
Nếu một người có bất kỳ ba trong số các yếu tố nguy cơ sau đây, thì người đó có nguy cơ đột quỵ cao!
Các yếu tố nguy cơ gây đột quỵ bao gồm: tăng huyết áp, tăng lipid máu, tiểu đường, béo phì, rối loạn nhịp tim (rung nhĩ), bệnh tim mạch vành, tiền sử gia đình mắc đột quỵ, cũng như hút thuốc, uống rượu quá mức và các yếu tố lối sống không lành mạnh khác.
2. Liệu cơ thể có phát ra tín hiệu cảnh báo trước khi đột quỵ xảy ra không?
Đúng vậy! Chỉ là có thể nó chưa nhận được đủ sự chú ý mà thôi.
Đột quỵ, còn được gọi là tai biến mạch máu não, là một biến cố mạch máu não đột ngột. Dựa trên đặc điểm bệnh lý của mạch máu bị ảnh hưởng, đột quỵ được phân loại thành đột quỵ thiếu máu cục bộ và đột quỵ xuất huyết. Đột quỵ thiếu máu cục bộ là do sự gián đoạn hoặc giảm lưu lượng máu, dẫn đến bệnh lý mạch máu não do thiếu máu cục bộ. Đột quỵ xuất huyết là do vỡ mạch máu trong não, dẫn đến chảy máu.
Nếu bạn nhận thấy những bất thường này trong cơ thể, hãy cảnh giác vì chúng có thể là dấu hiệu cảnh báo của đột quỵ.
– Gặp khó về ngôn ngữ
Nếu bạn đột nhiên gặp khó khăn trong việc nói rõ ràng hoặc diễn đạt bản thân, rất có thể đó là do vấn đề về cung cấp máu lên não, ảnh hưởng đến chức năng thần kinh của trung tâm ngôn ngữ và dẫn đến khó khăn trong việc diễn đạt.
– Chóng mặt đột ngột và đau đầu dữ dội
Chóng mặt đột ngột và đau đầu dữ dội là một trong những triệu chứng điển hình nhất của thiếu máu não hoặc xuất huyết não. Khi áp lực nội sọ tăng lên, cơn đau đầu của bệnh nhân sẽ trở nên rõ rệt hơn.
– Tầm nhìn mờ
Nếu một mạch máu trong não bị tắc nghẽn, việc cung cấp máu cho dây thần kinh thị giác sẽ bị bất thường, dẫn đến nhìn mờ và khó nhìn rõ vật thể.
– Suy giảm chức năng một bên cơ thể
Nhu mô não chứa nhiều đường dẫn truyền thần kinh, bao gồm cả những đường dẫn chịu trách nhiệm cho chuyển động của các chi. Nếu xảy ra thiếu máu cục bộ hoặc xuất huyết, có thể dẫn đến rối loạn chức năng chi – liệt nửa người.
– Nôn mửa
Xuất huyết não là do áp lực quá cao trong não, điều này cũng có thể kích thích trung tâm nôn và gây ra các triệu chứng nôn mửa.
– Buồn ngủ ban ngày
Buồn ngủ quá mức cũng có thể là dấu hiệu của thiếu máu cục bộ não. Ngay cả sau khi ngủ, người bệnh vẫn có thể cảm thấy mệt mỏi.
Điều quan trọng cần nhấn mạnh là bạn nên hết sức chú ý đến bất kỳ tín hiệu nào mà cơ thể phát ra và tìm kiếm sự trợ giúp y tế kịp thời. Nếu bệnh nhân đột nhiên bị ốm tại nhà, các thành viên trong gia đình nên gọi ngay cho bệnh viện địa phương để được giúp đỡ, bởi vì bệnh nhân bị thiếu máu cục bộ não được điều trị càng sớm thì tiên lượng càng tốt.
Đột quỵ cũng có thể không có triệu chứng!
Một loại đột quỵ khác được gọi là “đột quỵ không triệu chứng”, trong đó bệnh nhân không có triệu chứng đột quỵ rõ ràng hoặc không nhớ mình từng có triệu chứng đột quỵ, nhưng hình ảnh chụp não cho thấy bằng chứng về đột quỵ. Hầu hết các trường hợp “đột quỵ cũ” được phát hiện tình cờ đều thuộc loại này.
Nhồi máu não dạng ổ khuyết thường xảy ra mà không có triệu chứng, hoặc chỉ biểu hiện bằng các triệu chứng nhẹ như đau đầu, chóng mặt, mất trí nhớ và tê bì chân tay. Chúng được gây ra bởi sự tắc nghẽn các đoạn cuối của các động mạch nhỏ chạy sâu trong não, dẫn đến nhồi máu cục bộ nhỏ ở mô não. Thường thì chúng xuất hiện nhiều ổ, và sau khi mô não hoại tử được hấp thụ, các khoang nang nhỏ (chỉ lớn hơn một chút so với đường kính của mạch máu) được hình thành. Trên ảnh cộng hưởng từ (MRI), điều này xuất hiện dưới dạng “nhiều ổ nhồi máu não dạng ổ khuyết”. Chúng ít ảnh hưởng đến chức năng não và tương đối vô hại.
Làm thế nào để phòng ngừa đột quỵ?
– Kiểm soát huyết áp
Người bị huyết áp cao phải uống thuốc hạ huyết áp đúng giờ và đúng liều lượng được chỉ định để giữ huyết áp dưới 140/90 mmHg. Đối với bệnh nhân tiểu đường, việc kiểm soát huyết áp thậm chí còn nghiêm ngặt hơn, lý tưởng nhất là dưới 130/80 mmHg. Đối với người trên 60 tuổi, yêu cầu có thể được nới lỏng hơn một chút, với huyết áp dưới 150/90 mmHg là đủ để giảm nguy cơ ngất xỉu hoặc té ngã do huyết áp quá thấp.
Tuyệt đối không được tự ý giảm liều hoặc ngừng thuốc sau khi huyết áp đã trở lại bình thường. Đối với bệnh nhân cao huyết áp, việc kiểm soát huyết áp bình thường là nhờ thuốc, chứ không phải do không bị cao huyết áp. Một khi ngừng thuốc hoặc giảm liều không đúng cách, huyết áp sẽ tăng trở lại! Sự dao động huyết áp dễ dẫn đến đột quỵ, điều này vô cùng nguy hiểm.
Ngoài ra, những giờ sáng sớm trong mùa đông lạnh giá là thời điểm có nguy cơ đột quỵ cao. Sự kích thích đột ngột của không khí lạnh tác động lên hệ thần kinh giao cảm của cơ thể, khiến các mạch máu co thắt đột ngột và dẫn đến tăng huyết áp đột ngột. Đối với người cao tuổi, độ đàn hồi của mạch máu giảm, khả năng điều chỉnh và thích ứng của cơ thể suy giảm, khiến họ rất dễ bị đột quỵ do tăng huyết áp đột ngột. Do đó, khuyến cáo người cao tuổi nên tránh ra ngoài quá sớm vào buổi sáng mùa đông và chờ đến khi nhiệt độ tăng lên một chút và cơ thể ấm lên trước khi ra ngoài.
– Kiểm soát lượng đường trong máu
Đối với bệnh nhân tiểu đường, đường huyết lúc đói cần được kiểm soát ở mức 3,9-7,2 mmol/L, đường huyết 2 giờ sau ăn cần dưới 10 mmol/L và hemoglobin glycated cần dưới 7% thông qua chế độ ăn uống và thuốc.
– Kiểm soát mỡ máu
Đối với những người có cholesterol cao, nên sử dụng thuốc statin (như simvastatin, lovastatin, v.v.). Những loại thuốc này không chỉ giúp giảm cholesterol mà còn có tác dụng chống viêm, giúp bảo vệ thành mạch máu, giảm phản ứng viêm ở thành mạch máu và giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và đột quỵ. Kết quả này đã được xác nhận qua các thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn ở nhiều quốc gia.
– Sử dụng thuốc chống kết tập tiểu cầu
Thuốc điều trị đầu tiên là aspirin, với liều lượng 81-100 mg mỗi ngày. Đối với những người bị khó chịu đường tiêu hóa, có thể sử dụng viên aspirin bao tan trong ruột.
Đối với những bệnh nhân đã từng bị đột quỵ, có thể sử dụng các loại thuốc mạnh hơn như clopidogrel, nhưng thuốc này có nguy cơ gây chảy máu cao hơn và phải ngừng sử dụng ít nhất 5 ngày trước bất kỳ cuộc phẫu thuật nào, điều này làm hạn chế đáng kể khả năng phẫu thuật cấp cứu (đối với người cao tuổi, những người có thể đảm bảo rằng sẽ không xảy ra trường hợp cấp cứu nào cần phẫu thuật khẩn cấp).
– Lối sống lành mạnh
– Hãy bỏ thuốc lá.
– Việc tiêu thụ rượu bị hạn chế.
– Giảm cân: Những người thừa cân hoặc béo phì nên áp dụng các phương pháp lành mạnh để giảm cân.
– Tập luyện.
– Chế độ ăn ít muối: Lượng muối tiêu thụ hàng ngày không nên vượt quá 6g.
– Ít đường và ít chất béo.
– Hãy ăn nhiều trái cây và rau củ hơn.
0 Comments