(Tinsao.net) – Không chỉ là một trong những nghệ sĩ Nhân dân (NSND) hiếm hoi từng giữ chức Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, ông Vương Duy Biên còn được biết đến là một họa sĩ, nhà điêu khắc và đạo diễn tài năng, tác giả của những công trình nghệ thuật mang tầm vóc quốc gia.
NSND Vương Duy Biên sinh năm 1958 trong một gia đình giàu truyền thống nghệ thuật. Cha ông là nhà phê bình mỹ thuật Vương Như Chiêm, nguyên giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. Sớm được sống trong môi trường nghệ thuật, ngay từ nhỏ ông đã bộc lộ năng khiếu với các khối hình.
Ký ức tuổi thơ của ông gắn liền với những lần mải mê ngắm nghệ nhân nặn tò he trong công viên, để rồi khi về nhà, ông tự mày mò tìm đất sét tạo hình các nhân vật nổi tiếng, trong đó có Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chính những trải nghiệm thuở nhỏ này đã gieo mầm cho sự nghiệp điêu khắc lẫy lừng của ông sau này.

NSND Vương Duy Biên
Năm 1972, ông trúng tuyển vào khoa Điêu khắc, Trường Mỹ thuật Việt Nam. Với những bài thi xuất sắc như phác thảo tượng Đức Thánh Trần và Bác Hồ, ông sớm trở thành cái tên nổi bật trong giới sinh viên mỹ thuật. Sau khi tốt nghiệp, ông bắt đầu sự nghiệp tại Nhà hát Múa Rối Trung ương với công việc tạo hình con rối.
Trong sự nghiệp điêu khắc, NSND Vương Duy Biên đã khẳng định vị thế là một trong những nhà điêu khắc hàng đầu về tượng danh nhân. Năm 1997, ở tuổi 30, ông đã vượt qua nhiều tên tuổi lớn để giành giải Nhất cuộc thi thiết kế tượng Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn. Tác phẩm cao 16,72m này hiện được đặt tại Quảng trường 3-2, TP. Nam Định và trở thành hình mẫu cho nhiều phiên bản lưu niệm sau này.

Đặc biệt, dấu ấn đậm nét nhất của ông là công trình tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh tại “đảo Ngọc” Phú Quốc, vừa khánh thành ngày 19/5/2024. Tượng Bác Hồ có chiều cao 18m (tổng chiều cao cả bệ là 20,7m), với hình ảnh bàn tay phải đặt lên ngực trái hướng ra biển khơi. Công trình không chỉ khẳng định chủ quyền đất nước mà còn truyền tải thông điệp “Tổ quốc trường tồn trong trái tim mỗi người dân”. Từng chi tiết nhỏ như nếp áo, nếp quần được ông chăm chút tỉ mỉ, tạo nên sự gần gũi và sinh động.


Bên cạnh điêu khắc, NSND Vương Duy Biên còn có hơn 30 năm gắn bó với nghệ thuật múa rối. Ông từng đảm nhiệm từ vai trò họa sĩ tạo hình đến đạo diễn và giám đốc Nhà hát Múa Rối Trung ương, trực tiếp dàn dựng nhiều vở diễn lịch sử nổi tiếng.
Trong hội họa, ông là một họa sĩ tài năng với các tác phẩm tranh lụa và sơn mài. Tranh của ông thường hướng về vẻ đẹp đồng quê và hình ảnh người phụ nữ Việt Nam tần tảo. Sự hòa quyện giữa cảm xúc phương Tây và tinh thần Việt đã khiến các tác phẩm của ông được các nhà sưu tập trong và ngoài nước săn đón, khẳng định sức hấp dẫn nghệ thuật vượt biên giới. Với những đóng góp to lớn đó, ông đã được phong tặng danh hiệu nghệ sĩ Nhân dân vào năm 2015.

Không chỉ cống hiến bằng tác phẩm, NSND Vương Duy Biên còn đóng góp cho ngành văn hóa trên vai trò quản lý. Sau thời gian làm Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn, năm 2012, ông được bổ nhiệm giữ chức Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
Trên cương vị này, ông trực tiếp chỉ đạo và định hướng phát triển cho nhiều lĩnh vực quan trọng như nghệ thuật biểu diễn, điện ảnh, mỹ thuật, nhiếp ảnh và triển lãm. Những nỗ lực của ông đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và thúc đẩy đời sống văn hóa nghệ thuật nước nhà.

Sau khi nghỉ hưu vào tháng 9/2018, NSND Vương Duy Biên vẫn không ngừng nghỉ với các hoạt động nghệ thuật. Mới đây nhất, vào chiều ngày 11/7/2025, tại Đại hội thành lập Hiệp hội Phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam nhiệm kỳ 2025-2030, ông đã được tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch Hiệp hội. Ở vai trò mới, vị NSND đa tài này vẫn đang tiếp tục đóng góp kinh nghiệm và tâm huyết cho sự phát triển của ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam.
0 Comments