Hormone chịu trách nhiệm cho hầu hết mọi khía cạnh của cuộc sống hàng ngày, từ giấc ngủ đến tiêu hóa và trao đổi chất, quản lý căng thẳng và mức năng lượng. Khi cơ thể già đi, nồng độ một số hormone thay đổi tự nhiên, đó là lý do tại sao các hiện tượng như mãn kinh xảy ra. Ngoài mãn kinh, điều gì khác xảy ra với hormone của chúng ta ở các giai đoạn khác nhau trong cuộc đời?
Nội tiết tố ở độ tuổi 20
Nồng độ testosterone có thể đã đạt đỉnh điểm ở độ tuổi từ 18 đến 20 ở nam giới trong khi nồng độ estrogen đạt đỉnh điểm vào giữa đến cuối độ tuổi 20 ở nữ giới. Melatonin – hay còn gọi là “hormone ngủ”, đạt đỉnh điểm sớm hơn từ khoảng 2-5 tuổi. Nồng độ của hormone này sẽ giảm dần theo thời gian, lý giải cho việc vì sao càng có tuổi càng khó ngủ và ngủ ít hơn.
Nội tiết tố ảnh hưởng đến gần như mọi khía cạnh sức khỏe và nhan sắc của phụ nữ, từ làn da, vóc dáng đến tâm trạng và giấc ngủ. Ảnh: westendwellness
Nội tiết tố ở độ tuổi 30
Theo một nghiên cứu trên Tạp chí Lão khoa, nồng độ estrogen và progesterone (một loại hormone sinh dục khác) ở phụ nữ giảm dần từ độ tuổi 30. Biểu hiện thường thể hiện bằng những thay đổi trong chu kỳ kinh nguyệt như chu kỳ ngắn/dài hơn hoặc lượng máu.
Nội tiết tố ở độ tuổi 40
Từ giữa đến cuối độ tuổi 40 là thời điểm phụ nữ có thể trải qua giai đoạn tiền mãn kinh. Lúc này, nồng độ estrogen và progesterone có thể thay đổi hàng tháng. Những thay đổi hormone này có thể gây ra kinh nguyệt không đều và cũng có thể mang đến các triệu chứng mãn kinh như bốc hỏa, thay đổi cân nặng, thay đổi tâm trạng, rối loạn giấc ngủ.
Nội tiết tố ở độ tuổi 50
Nồng độ estrogen giảm khoảng 50% ở độ tuổi 50 và tiếp tục giảm mạnh hơn nữa sau thời kỳ mãn kinh ở phụ nữ. Theo Mayo Clinic, tuổi mãn kinh trung bình ở Mỹ là 51, nhưng mỗi người có thể trải qua thời kỳ này ở những độ tuổi khác nhau trong khoảng 40 hoặc 50. Sự suy giảm estrogen có liên quan đến sự suy giảm khối lượng và sức mạnh cơ bắp, giảm ham muốn tình dục, bốc hỏa, thay đổi tâm trạng, mệt mỏi, thay đổi cân nặng và đau khớp, cũng như nguy cơ loãng xương cao hơn.
Nồng độ estrogen thấp hơn trong và sau thời kỳ mãn kinh có thể dẫn đến tăng tình trạng viêm nhẹ. Tình trạng viêm này dễ góp phần gây ra các bệnh như xơ vữa động mạch (hoặc tích tụ mảng bám trong động mạch), bệnh tim mạch, hội chứng chuyển hóa và tiểu đường loại 2.
Khi estrogen suy giảm, phụ nữ dễ gặp tình trạng da khô sạm, tóc mỏng, khó ngủ, tâm trạng thất thường và cơ thể nhanh mệt mỏi hơn. Ảnh: baptisthealth
Nội tiết tố ở độ tuổi 60 trở lên
Ở độ tuổi này, khối lượng cơ thể thay đổi như một phần của quá trình lão hóa tự nhiên. Độ nhạy insulin cũng có sự thay đổi rõ rệt do sự hao hụt cơ bắp, gia tăng khối lượng mỡ. Do đó, duy trì cân nặng lành mạnh từ sớm là yếu tố rất quan trọng để giữ sự khỏe mạnh về già.
Sự gia tăng nồng độ cortisol theo thời gian có thể liên quan đến gánh nặng bệnh tật ngày càng tăng theo tuổi tác, cả về thể chất, tinh thần. Sự gia tăng cytokine do tuổi tác cũng có thể khiến tình trạng viêm nghiêm trọng hơn, kéo theo nhiều tổn thương, bệnh tật cho cơ thể.
Cách tốt nhất để hỗ trợ hormone và sức khỏe tổng thể khi già đi
LaKeischa McMillan – Tiến sĩ, bác sĩ phụ khoa và chuyên gia về nội tiết tố khuyên nên học cách chú ý đến cơ thể mình từ sớm để nhận biết bất kỳ thay đổi nào cũng có thể là chìa khóa để xác định các vấn đề trước khi chúng trở nên nghiêm trọng. Tác động của sự thay đổi nội tiết tố khác nhau ở mỗi người. Đối với một số người, nó có thể chỉ là một vấn đề nhỏ, trong khi đối với những người khác, nó có thể nghiêm trọng đến mức gây xáo trộn cuộc sống hàng ngày. Các biểu hiện như thay đổi cân nặng, mệt mỏi, đau khớp dai dẳng, giảm ham muốn tình dục, nhịp tim dao động, thay đổi thói quen đi tiêu, trầm cảm,… đều có thể là một số triệu chứng đáng lo ngại mà bạn nên liên hệ với bác sĩ của mình.
Do tình trạng viêm nhiễm tự nhiên gia tăng theo tuổi tác, việc áp dụng các nguyên tắc của chế độ ăn Địa Trung Hải vừa có lợi vừa ngon miệng. Chế độ ăn này được ca ngợi vì khả năng giúp bảo vệ tim và não khi bạn già đi, giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường, giúp giảm cân và duy trì cân nặng khỏe mạnh. Bên cạnh đó, chế độ ăn này không khuyên bạn loại bỏ bất kỳ loại thực phẩm hoặc nhóm thực phẩm cụ thể nào.
Chế độ ăn Địa Trung Hải ưu tiên thực phẩm tươi tự nhiên, nhiều rau xanh, cá, dầu olive và hạn chế đồ chế biến sẵn, đường, thịt đỏ. Ảnh: Ana Cadena
Melissa Groves Azzaro – giám đốc điều hành và người sáng lập của The Hormone Dietitian LLC, cảnh báo rằng các chất mà bạn tiếp xúc trong môi trường cũng đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe nội tiết tố. Tác giả nhiều đầu sách về sức khỏe khuyến cáo nên hạn chế tiếp xúc nhựa làm từ BPA (bisphenol A) và phthalates, thuốc trừ sâu, cũng như một số sản phẩm làm đẹp và tẩy rửa có chứa các thành phần như triclosan.
Bên cạnh đó, các chuyên gia khuyến cáo thiết lập lối sống lành mạnh, học cách giảm căng thẳng, cân bằng sức khỏe tinh thần. Việc tập luyện để duy trì sức mạnh cơ bắp cũng như kiểm soát khối lượng mỡ cũng rất quan trọng đối với sức khỏe nội tiết.
Duk Sun (Theo Eating Well)
0 Comments