(Tinsao.net) – Giữa sự náo nhiệt của phố phường hiện đại, đền Hỏa Thần tại số 30 phố Hàng Điếu vẫn lặng lẽ giữ gìn nét rêu phong cổ kính. Đây là di tích duy nhất tại Việt Nam thờ Thần Lửa, nơi được mệnh danh là thờ “Ông tổ phòng cháy chữa cháy”.
Nằm tại số nhà 30 phố Hàng Điếu (phường Cửa Đông, quận Hoàn Kiếm), đền Hỏa Thần gắn liền với địa danh thôn Yên Nội, tổng Tiền Túc, huyện Thọ Xương, kinh thành Thăng Long xưa.
Đền Hỏa Thần
Theo các tài liệu ghi chép, đền được xây dựng vào năm Minh Mệnh thứ 19 (1838). Trong giai đoạn từ năm 1828 đến 1885, khi phố Hàng Điếu bắt đầu hình thành việc buôn bán sầm uất, các ngôi nhà tại đây chủ yếu được lợp bằng tranh, tre, nứa, lá. Do vật liệu dễ cháy, hỏa hoạn thường xuyên xảy ra khiến đời sống người dân bất an. Xuất phát từ mong muốn được che chở và cầu nguyện bình an, người dân đã lập nên ngôi đền để thờ phụng Thần Lửa.
Ban đầu, đền chỉ được dựng sơ sài. Đến năm Thiệu Trị thứ nhất (1841), đền được xây lại với quy mô lớn hơn. Vào năm 1848, tòa phương đình và nhà tiền tế tiếp tục được xây dựng thêm trên tổng diện tích khoảng 500m2.
So với các di tích trong khu vực phố cổ, đền Hỏa Thần có quy mô kiến trúc khá lớn và độc đáo. Đền được thiết kế theo kiểu chữ “công”, bao gồm: tiền tế, phương đình và cung cấm.
Kiến trúc phương đình là nơi thể hiện nghệ thuật chạm khắc đặc sắc nhất với các con rường chạm nổi văn mây lá lật, mỗi đấu kê trang trí cánh sen và đầu dư hình đầu rồng. Các bức ván trong giá chiêng chạm nổi đề tài phượng trong tư thế đang bay. Đặc biệt, bốn bức tượng nghê dưới câu đầu mang hình thức cách điệu cao, có nét tương đồng với tượng nghê tại đền Bạch Mã và đền Thanh Hà.
Dù trải qua nhiều lần trùng tu, đền vẫn giữ được đặc trưng của phong cách kiến trúc và mỹ thuật thời Nguyễn ở nửa cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX.
Vị thần được thờ phụng tại đây là Quang Hoa Mã Nguyên Súy. Theo truyền thuyết, Ngài vốn là môn đệ Phật gia, nhưng do tính “Hỏa” không giữ được nghiêm giới luật nên phải xuống trần đầu thai vào nhà họ Phùng. Sau khi đắc đạo, Ngài về trời làm môn đệ của Ngọc Hoàng Thượng Đế, chuyên trách việc trừ hỏa tai. Chính vì vậy, Thần Hỏa được người dân suy tôn là “ông tổ” nghề phòng cháy chữa cháy.
Hàng năm, lễ hội đền Hỏa Thần được tổ chức vào ngày 28 tháng Ba và 28 tháng Chín (âm lịch), tương ứng với ngày sinh và ngày hóa của Thần.
Với những giá trị lịch sử và văn hóa độc đáo, năm 1997, đền Hỏa Thần đã chính thức được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia. Giữa lòng Thủ đô, ngôi đền không chỉ là điểm tựa tâm linh mà còn là minh chứng cho nét đẹp thanh lịch, rêu phong của mảnh đất kinh kỳ xưa.
0 Comments