Danh sách TIME 100 năm 2026 đăng ngày 16/4 tiếp tục gọi tên nhiều chính trị gia, doanh nhân, nghệ sĩ nổi tiếng, nhưng sự xuất hiện của Gisèle Pelicot gây chú ý đặc biệt. Bà không phải ngôi sao giải trí hay lãnh đạo tập đoàn lớn, mà là một phụ nữ Pháp 70 tuổi trở thành biểu tượng toàn cầu của lòng can đảm và cuộc đấu tranh chống bạo lực tình dục.
Trong phần giới thiệu, TIME đánh giá mỗi lần Gisèle Pelicot bước vào tòa án với tư thế ngẩng cao đầu là một hành động thách thức trật tự gia trưởng đã áp đặt lên phụ nữ suốt nhiều thế hệ. Bà được ca ngợi vì quyết định từ bỏ quyền ẩn danh để công khai tham gia tiến trình tố tụng, qua đó góp phần thúc đẩy công lý và thay đổi nhận thức xã hội.
Gisèle Pelicot tại tòa án ở Avignon, Pháp, tháng 12 năm 2024. Ảnh: Reuters.
Tên tuổi Gisèle Pelicot gắn với một trong những vụ án gây rúng động dư luận Pháp. Bà từng sống cuộc đời bình lặng và tin mình có cuộc hôn nhân hạnh phúc kéo dài hơn nửa thế kỷ với Dominique Pelicot. Tuy nhiên, năm 2020, cảnh sát phát hiện chồng bà đã nhiều năm đánh thuốc mê vợ bằng thuốc an thần rồi mời hàng chục người đàn ông lạ đến xâm hại bà khi bất tỉnh.
Vụ việc nhanh chóng trở thành tâm điểm truyền thông quốc tế bởi mức độ nghiêm trọng và thời gian kéo dài suốt nhiều năm.
Thay vì chọn xét xử kín để bảo vệ đời tư như nhiều nạn nhân khác, Gisèle Pelicot yêu cầu công khai toàn bộ phiên tòa. Quyết định này được xem là bước ngoặt, buộc công chúng đối diện trực tiếp với bản chất của bạo lực tình dục vốn thường bị che giấu sau cánh cửa gia đình.
Phát biểu nổi tiếng của bà: “Nỗi hổ thẹn phải thuộc về phía những kẻ thủ ác, không phải nạn nhân”, nhanh chóng lan rộng và trở thành khẩu hiệu trong nhiều cuộc tuần hành tại Pháp.
Kết quả xét xử dẫn tới việc chồng bà cùng hàng chục bị cáo khác bị kết tội với các cáo buộc liên quan hiếp dâm, cố ý hiếp dâm hoặc tấn công tình dục. Theo truyền thông Pháp, vụ án cũng làm dấy lên tranh luận mạnh mẽ về khái niệm “sự đồng thuận” trong luật pháp nước này.
Trong nhiều tháng diễn ra phiên tòa tại Avignon, mỗi sáng Gisèle Pelicot đến tòa đều nhận được sự chào đón của đám đông ủng hộ. Nhiều nhóm phụ nữ và tình nguyện viên đứng hai bên đường vỗ tay cổ vũ bà.
Mỗi khi đến toà, Gisèle Pelicot đến tòa đều nhận được sự chào đón của đám đông ủng hộ. Ảnh: AP
Không khí đoàn kết lan rộng ra khắp nước Pháp. Tại Paris, Marseille, Lille cùng hàng chục thành phố khác, hàng nghìn người xuống đường với biểu ngữ “Tất cả chúng ta đều là Gisèle”. Nhiều bức tranh tường chân dung bà cũng xuất hiện như biểu tượng của sự kiên cường.
Giới quan sát cho rằng sức ảnh hưởng của Gisèle Pelicot nằm ở việc bà đã biến một phiên tòa hình sự thành phong trào xã hội quy mô lớn, buộc cộng đồng nhìn lại cách đối xử với nạn nhân và trách nhiệm của hệ thống pháp luật.
Ở tuổi ngoài 70, bà không còn được nhắc đến như một nạn nhân, mà là gương mặt tiêu biểu cho cuộc đấu tranh chống văn hóa cưỡng bức và đòi lại phẩm giá cho phụ nữ trên toàn thế giới. Việc TIME đưa bà vào danh sách 100 người ảnh hưởng nhất năm 2026 được xem là sự ghi nhận cho sức mạnh của việc dám lên tiếng trước bất công.
Hoàng Yến (theo TIME)
0 Comments