MV Người Việt mình thương nhau phát hành ngày 23/4 trên kênh YouTube Gala Nhạc Việt nhanh chóng đạt gần hai triệu lượt xem sau 5 ngày. Sản phẩm gây ấn tượng nhờ phần dàn dựng công phu, hình ảnh đẹp, giai điệu dễ nhớ và chất liệu dân gian, cùng lối thể hiện giàu cảm xúc của hai nữ ca sĩ. Tuy nhiên, câu hát điệp khúc “Lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu/ Thật tự hào làm người Việt Nam bấy lâu” trở thành tâm điểm tranh luận.
Nhiều khán giả cho rằng hình ảnh “lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu” không phù hợp với thực tế, thậm chí đi ngược lại với câu thành ngữ “sông sâu tĩnh lặng, lúa chín cúi đầu” – biểu trưng cho những người tài cao nhưng khiêm nhường. Một số ý kiến nhận định cách dùng này dễ gây liên tưởng đến sự kiêu ngạo hoặc thiếu logic.
MV ‘Người Việt mình thương nhau’
Trước phản ứng của công chúng, tối 27/4, nhạc sĩ Châu Đăng Khoa – tác giả ca khúc – đã lên tiếng giải thích. Anh cho biết không có ý phủ nhận giá trị của sự khiêm nhường hay cổ vũ sự ngạo mạn. Theo nhạc sĩ, hình ảnh “không cúi đầu” trong bài hát được sử dụng như một ẩn dụ lớn hơn, nhằm thể hiện tinh thần kiên cường, không khuất phục. “Nếu lúa chín cúi đầu là hình ảnh của sự khiêm nhường, thì trong bài hát này, mình có thể dùng hình ảnh cây lúa ở một tầng nghĩa mở rộng hơn được không?”, anh viết.
Nhạc sĩ nhấn mạnh, nếu đặt trong tổng thể ca khúc với các hình ảnh như “người con của nước Nam”, “thương nhau từ bom đạn”, câu hát hướng đến việc khắc họa khí phách của con người Việt Nam – những người từng trải qua khó khăn nhưng vẫn giữ được lòng tự tôn và ý chí vươn lên.
Dù vậy, nhiều khán giả tiếp tục bày tỏ không đồng tình với cách lý giải này. Một số ý kiến cho rằng việc sử dụng hình tượng cây lúa là khiên cưỡng, thiếu tương thích giữa đặc tính tự nhiên và tầng nghĩa ẩn dụ.
Tài khoản Sora Da Mian viết: “Dùng hình ảnh ‘lúa chín không cúi đầu’ để ca ngợi tinh thần bất khuất là một sự phi logic và sai lầm về ẩn dụ. Trong thực tế, lúa chín mà đứng thẳng chỉ có thể là lúa lép, loại lúa rỗng tuếch, thiếu chất dinh dưỡng và không có giá trị thực tế. Việc áp đặt hình ảnh này lên tinh thần dân tộc vô tình biến sự bất khuất thành sự rỗng tuếch, hạ thấp nội hàm trí tuệ của người Việt. Muốn ca ngợi sự hiên ngang, tại sao tác giả không dùng hình tượng cây tre hay cây tùng vốn có cấu trúc vững chãi, thay vì lấy một khuyết tật của tự nhiên (lúa không hạt) để làm biểu tượng cho phẩm giá con người”.
Khán giả Hà Hyuk cũng lập luận rằng, trong thực tế, lúa chín thường cúi xuống do trọng lượng hạt; hình ảnh “lúa chín không cúi đầu” có thể bị hiểu là lúa lép, từ đó gây phản cảm khi liên hệ đến phẩm chất con người. “Chọn nghĩa hàm ẩn kiên cường, bất khuất mà chọn cây lúa thì sai từ đầu rồi. Cũng vui vì mọi người vẫn để tâm đến lyric, ý nghĩa của nó”, khán giả viết.
Bên cạnh đó, một số người góp ý nên điều chỉnh ca từ để tránh tranh cãi, đồng thời giữ được thông điệp về tinh thần bất khuất, chẳng hạn thay bằng những cách diễn đạt trực tiếp hơn như “dẫu khó khăn nhưng chẳng hề cúi đầu”.
Bên cạnh tranh cãi về ca từ, Hòa Minzy và Cẩm Ly được khen khi thể hiện ca khúc ‘Người Việt mình thương nhau’
Châu Đăng Khoa sinh năm 1990, là nhạc sĩ, nhà sản xuất âm nhạc nổi bật của Vpop. Anh được biết đến qua nhiều ca khúc hit như Người lạ ơi, Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh, Bùa yêu, Ghen, Vì mẹ anh bắt chia tay... Phong cách sáng tác của anh đa dạng, kết hợp yếu tố hiện đại với màu sắc dân gian và âm nhạc điện tử. Châu Đăng Khoa được đánh giá cao về khả năng tạo xu hướng và dấu ấn cá nhân trong thị trường nhạc Việt.
Kiều Vân
0 Comments