Công chúa Bajrakitiyabha, con gái cả của Vua Maha Vajiralongkorn (Rama X), qua đời hôm 11/6 sau hơn ba năm hôn mê. Theo thông báo của Cục Hoàng gia Thái Lan, tình trạng của công chúa liên tục xấu đi do biến chứng nhiễm trùng và suy đa cơ quan. Trước khi qua đời, bà phải phụ thuộc vào máy hỗ trợ hô hấp, thiết bị hỗ trợ chức năng thận cùng nhiều loại thuốc đặc trị.
Sự ra đi của công chúa được nhiều người dân Thái Lan tiếc thương bởi bà từ lâu được xem là một trong những thành viên ưu tú nhất của hoàng gia nhờ nền tảng học vấn nổi bật và sự nghiệp trải rộng từ luật pháp đến ngoại giao.
Công chúa Bajrakitiyabha Mahidol gặp gỡ người dân ở Bangkok hồi tháng 11/2020. Ảnh: AP
Sinh ngày 7/12/1978 tại Bangkok, Bajrakitiyabha Narendiradebyavati là con duy nhất của Quốc vương Maha Vajiralongkorn với người vợ đầu tiên – Công chúa Soamsawali. Trong gia đình có bảy người con của nhà vua, bà là trưởng nữ và là một trong ba người con vẫn giữ đầy đủ tước vị hoàng gia. Người dân Thái Lan thường gọi bà bằng cái tên thân mật “Công chúa Bha”.
Từ nhỏ, bà được giáo dục theo tiêu chuẩn quốc tế. Sau thời gian học tại trường nữ sinh danh tiếng Heathfield ở Anh, bà trở về Thái Lan theo học ngành luật tại Đại học Thammasat trước khi sang Mỹ lấy bằng thạc sĩ luật và bằng tiến sĩ luật tại Đại học Cornell. Trong một bài phát biểu tại trường năm 2012, bà từng tự hỏi bản thân là công tố viên, luật sư hình sự hay nhà ngoại giao, trước khi đưa ra câu trả lời: “Tôi là tất cả những điều đó”.
Trở về nước, Công chúa Bajrakitiyabha làm việc tại Văn phòng Tổng chưởng lý Thái Lan với tư cách công tố viên. Bà dành nhiều tâm huyết cho cải cách tư pháp, đặc biệt là việc cải thiện điều kiện giam giữ và tái hòa nhập cộng đồng cho nữ phạm nhân.
Công chúa đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng Bộ quy tắc Bangkok của Liên Hợp Quốc về đối xử với nữ tù nhân và các biện pháp không giam giữ dành cho phụ nữ phạm tội. Bộ quy tắc này sau đó được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua và trở thành chuẩn mực quốc tế.
Bên cạnh lĩnh vực pháp luật, bà còn là nhà ngoại giao giàu kinh nghiệm. Công chúa từng công tác tại Phái đoàn thường trực của Thái Lan ở Vienna (Áo), tham gia nhiều hoạt động của Liên Hợp Quốc và được bổ nhiệm làm Đại sứ thiện chí của Văn phòng Liên Hợp Quốc về chống ma túy và tội phạm (UNODC) tại Đông Nam Á năm 2017.
Vua Maha Vajiralongkorn và Công chúa Bajrakitiyabha ở Bangkok hồi tháng 11/2020. Ảnh: AP
Trong hoàng gia Thái Lan, Công chúa Bajrakitiyabha được đánh giá là người có mối quan hệ gần gũi với Quốc vương Maha Vajiralongkorn. Một năm trước khi nhập viện, bà được giao đảm nhận vị trí cấp cao trong Bộ Tư lệnh Cận vệ Hoàng gia, thể hiện sự tín nhiệm đặc biệt của vua cha.
Do Quốc vương chưa công khai chỉ định người kế vị, Bajrakitiyabha từng được nhiều học giả và giới quan sát xem là ứng viên sáng giá nhất cho ngai vàng. Nếu được lựa chọn, bà sẽ trở thành nữ quân chủ đầu tiên trong lịch sử hiện đại Thái Lan.
Giáo sư Pavin Chachavalpongpun của Đại học Kyoto từng nhận định rằng, xét về trình độ học vấn, kinh nghiệm quốc tế và hình ảnh công chúng, Công chúa Bajrakitiyabha là “lựa chọn hợp lý nhất” trong số các thành viên hoàng gia.
Tuy nhiên, khác với sự nổi tiếng của nhiều thành viên hoàng tộc khác, đời sống cá nhân của công chúa luôn được giữ kín. Bà chưa kết hôn, không có con và rất ít khi chia sẻ về cuộc sống riêng tư. Ngay cả các học giả nghiên cứu về Thái Lan cũng thừa nhận công chúng biết rất ít về bà ngoài hình ảnh một nữ luật gia, nhà ngoại giao mẫu mực.
Người dân cầu nguyện trước chân dung của Công chúa Bajrakitiyabha Mahidol ở Bệnh viện Chulalongkorn Hospital, Bangkok hồi tháng 12/2022. Ảnh: AFP
Tháng 12/2022, khi đang huấn luyện chó cưng tại tỉnh Nakhon Ratchasima, công chúa bất ngờ ngã quỵ và được đưa vào Bệnh viện King Chulalongkorn Memorial ở Bangkok. Bà rơi vào trạng thái hôn mê kéo dài hơn ba năm. Những ngày sau đó, hàng nghìn người dân đã tới bệnh viện cầu nguyện. Tòa án Tối cao Thái Lan thậm chí yêu cầu các cơ quan hủy tiệc cuối năm để dành thời gian cầu chúc công chúa hồi phục.
Sự ra đi của Công chúa Bajrakitiyabha khép lại cuộc đời của một thành viên hoàng gia được nhiều người Thái ngưỡng mộ vì học vấn, sự tận tụy với công việc và hình ảnh chuẩn mực. Trong mắt nhiều người dân, bà là hiện thân của mẫu phụ nữ “tài đức vẹn toàn” và từng được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những nhân vật quan trọng nhất của nền quân chủ Thái Lan trong tương lai.
Tùng Anh (Theo Telegraph, Guardian)
0 Comments