(Tinsao.net) – Trong văn hóa phương Đông, ăn uống được xếp vào hàng “tứ khoái”. Thế nhưng, ngay giữa lòng phố cổ Hà Nội, có một nghịch lý đang tồn tại, nhiều người sẵn sàng gạt bỏ sự tự trọng, chấp nhận bị xúc phạm chỉ để thỏa mãn vị giác tại những quán “bún chửi”.
Hà Nội vốn nổi tiếng với phong vị tinh tế, nơi ẩm thực không chỉ là để duy trì sự sống mà còn là liệu pháp tinh thần, là sự giao thoa giữa hương vị, không gian và sự thư thái. Một bữa ăn trọn vẹn phải đảm bảo sự sạch về cảm xúc. Tuy nhiên, tại bún ngan Nhàn (ngõ Trung Yên), cái “khoái” ấy dường như đang bị bẻ cong một cách dị hợm.
Quán bún ngan Nhàn tại Hà Nội
Giữa con ngõ chật hẹp và cái nóng hầm hập, thực khách tại đây phải chịu đựng một thứ âm thanh ô uế phát ra từ chính người bán hàng. Đó là những tiếng quát tháo nhân viên, gắt gỏng với khách, và đỉnh điểm là những câu nói xúc phạm như: “Nhìn mặt đã thấy hãm”, hay đòi “đốt vía” khách hàng.
Khi thanh âm sỗ sàng lấn át cả hương vị, thực khách dường như đang tham gia vào một cuộc “hành xác” về mặt tinh thần hơn là thưởng thức văn hóa. Phải chăng cái “khoái” kia chỉ còn là sự thỏa mãn bản năng một cách méo mó?
Hà Nội không thiếu những người tự nhận mình là “sành ăn”. Họ sẵn sàng xếp hàng cả tiếng, lặn lội qua nhiều con phố để tìm đúng vị nước dùng thanh ngọt hay miếng mọc nấm hương trứ danh của bà Nhàn. Quan điểm của họ rất đơn giản: “Ngon là được”, “Bà ấy chửi ai chứ không chửi mình”, hay “Tính bà ấy thế, ăn ngon thì phải chịu”.
Tuy nhiên, có một ranh giới mong manh nhưng quan trọng giữa “sành ăn” và “sành sống”. Người sành ăn biết phân biệt thực phẩm ngon, nhưng người sành sống là người biết trân trọng giá trị bản thân. Một người sành sống thực thụ sẽ không bao giờ chấp nhận bỏ tiền ra để mua về sự coi thường. Khi thực khách nơm nớp lo sợ mình sẽ trở thành nạn nhân tiếp theo của một cơn thịnh nộ vô cớ, họ đã tự hạ thấp tiêu chuẩn sống của chính mình.
Câu nói “Hà Nội không vội được đâu” trở nên nực cười khi đặt trong bối cảnh tại bún ngan Nhàn. Tại đây, người ta truyền tay nhau những “bí kíp order” đầy hối hả và sợ hãi: “Phải gọi to, dứt khoát; phải chuẩn bị sẵn tiền mặt; phải nhanh gọn lẹ để không bị ăn chửi…”.
Đi ăn, một hoạt động đáng lẽ để thư giãn lại trở thành một bài kiểm tra kỹ năng phản ứng nhanh. Thực khách tự biến mình thành những học sinh ngoan ngoãn cố gắng không vi phạm quy tắc của chủ quán. Chưa kể, một luật bất thành văn khác là khách muốn có chỗ ngồi tử tế thì phải mua thêm nước uống giá cao từ hàng bên cạnh. Sự liên kết này càng làm dày thêm sự thiếu văn minh trong văn hóa bán hàng.
Nhiều năm qua, cái “ngon” được dùng làm lá chắn cho sự vô văn hóa. Tuy nhiên, vụ việc chủ quán bún ngan Nhàn đòi “đốt vía” khách vào tháng 3/2024 dẫn đến án phạt từ chính quyền đã cho thấy sự xuống cấp của đạo đức kinh doanh không còn có thể bao biện bằng “cá tính”.
Hà Nội không thiếu bún ngan ngon, cũng không thiếu những quán ăn niềm nở coi khách hàng là thượng đế. Vậy tại sao bún ngan Nhàn vẫn đông? Có lẽ vì thực khách vẫn còn quá dễ dãi, đang gián tiếp nuôi dưỡng hành vi lệch lạc bằng cách nộp cả tiền bạc lẫn sự tự tôn cho những tiếng chửi.
Đã đến lúc chúng ta cần hiểu rằng, sành không chỉ là biết ăn ngon, mà còn phải là biết chọn nơi để đặt cái tôi của mình một cách xứng đáng. Đừng để bản thân trở thành một người “sành ăn” nhưng lại “nghèo nàn” trong phong cách sống.
Ẩm thực là để yêu thương và kết nối, không phải để hạ nhục và chịu đựng. Nếu cái ngon không đi kèm với sự tử tế, thì bát bún ấy cũng chỉ là một mảnh ký ức buồn trong bức tranh văn hóa ẩm thực rực rỡ của Thủ đô.
0 Comments