Theo thông tin từ Bệnh viện Nhi Trung ương ngày 22/5, tại thời điểm bệnh viện tiếp nhận, nữ sinh ở Hà Nội đã qua cơn nguy kịch. Nhưng theo các bác sĩ, những tổn thương tâm lý phía sau hành động này không dễ biến mất chỉ sau vài ngày điều trị.
Gia đình cho biết bé vốn chăm ngoan, học khá, nhưng nhiều tháng gần đây thường xuyên thức khuya học bài, ít trò chuyện và gần như chỉ ở trong phòng riêng. Áp lực phải đạt kết quả cao khiến em luôn lo lắng không đáp ứng được kỳ vọng của bản thân và gia đình.
Sau một bài thi có điểm số thấp hơn mong muốn, cảm giác thất vọng kéo dài biến thành khủng hoảng. Trong lúc mất kiểm soát cảm xúc, bé uống thuốc giảm đau quá liều với ý nghĩ muốn kết thúc những áp lực đang phải chịu đựng.
Tại khoa Vị thành niên – Trung tâm Y học phát triển và sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Nhi Trung ương, các bác sĩ cho biết đây không phải trường hợp cá biệt.
Một bệnh nhi khác, nữ sinh 14 tuổi đang học trường chuyên, cũng được điều trị vì rối loạn lo âu kéo dài kèm các cơn hoảng sợ tái diễn. Gần một năm nay, mỗi khi đến gần kỳ thi, em bắt đầu xuất hiện hồi hộp, tim đập nhanh, run tay chân, đau bụng, mất ngủ và cảm giác sợ hãi vô cớ.
Ban đầu, gia đình nghĩ đây chỉ là căng thẳng thông thường trước thi cử. Sau đó, nữ sinh dần thu mình, hạn chế giao tiếp, né tránh các hoạt động tập thể và từng dùng vật sắc nhọn cắt vào tay để giải tỏa cảm xúc.
PGS TS Ngô Anh Vinh tư vấn tâm lý cho một trẻ rối loạn lo âu. Ảnh: Bệnh viện Nhi Trung ương
PGS TS Ngô Anh Vinh, Trưởng khoa Vị thành niên, cho biết mỗi ngày khoa tiếp nhận hơn 50 trẻ đến khám, phần lớn ở độ tuổi 10-15, giai đoạn có nhiều thay đổi mạnh mẽ về tâm sinh lý. “Hai trường hợp trên chỉ là số ít trong số các bệnh nhi đang được điều trị. Nhiều trẻ đến khám khi tình trạng lo âu hoặc rối loạn cảm xúc đã kéo dài khá lâu”, bác sĩ nói.
Theo ông, áp lực học tập hiện nay không chỉ đến từ bài vở hay kỳ thi mà còn xuất phát từ tâm lý phải thành công của cả học sinh lẫn phụ huynh. “Nhiều trẻ luôn đặt mục tiêu phải đạt điểm cao, đứng đầu lớp hoặc đỗ trường chuyên. Khi kết quả không như kỳ vọng, các em dễ rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài, lo âu hoặc trầm cảm”, bác sĩ Vinh nói.
Ông cho biết nhiều bệnh nhi có xu hướng cố duy trì hình ảnh “học sinh giỏi” trong thời gian dài. Khi cảm thấy bản thân thất bại hoặc không còn đáp ứng được kỳ vọng, các em dễ rơi vào khủng hoảng tâm lý.
Không chỉ tại Việt Nam, lo âu và trầm cảm ở trẻ em, thanh thiếu niên đang trở thành vấn đề sức khỏe cộng đồng trên toàn cầu.
Theo thống kê tại Mỹ, khoảng 8,3% trẻ từ 3-17 tuổi mắc rối loạn lo âu. Viện sức khỏe Tâm thần Quốc gia Mỹ ước tính khoảng 25% thanh thiếu niên 13-18 tuổi từng trải qua rối loạn lo âu, gần 6% ở mức độ nghiêm trọng. Đối với trầm cảm, Tổ chức Y tế Thế giới xác định đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây gánh nặng bệnh tật ở nhóm 10-19 tuổi.
Tại Việt Nam, dù chưa có thống kê toàn quốc đầy đủ, nhiều nghiên cứu gần đây cho thấy tỷ lệ trầm cảm ở học sinh THPT dao động 13-30%.
Theo các chuyên gia, rối loạn lo âu và trầm cảm ở trẻ thường hình thành bởi nhiều yếu tố cùng lúc như đặc điểm tâm lý cá nhân, môi trường sống, yếu tố di truyền và áp lực kéo dài.
Những biểu hiện ban đầu thường dễ bị bỏ qua. Ngoài cảm giác buồn chán, lo lắng kéo dài hoặc giảm tập trung, trẻ còn có thể xuất hiện các triệu chứng cơ thể như đau đầu, đau bụng, tim đập nhanh, hồi hộp, vã mồ hôi, chóng mặt hoặc khó thở mà không tìm thấy nguyên nhân thực thể.
Một số trẻ chọn thu mình và né tránh giao tiếp. Một số khác lại xuất hiện hành vi bốc đồng hoặc tự gây tổn thương như cách giải tỏa áp lực.
Các bác sĩ khuyến cáo, trong giai đoạn thi cử, điều phụ huynh cần quan tâm không chỉ là điểm số mà còn là trạng thái tinh thần của con.
Cha mẹ nên hiểu năng lực thực tế của trẻ, cùng con xây dựng mục tiêu phù hợp thay vì chỉ tập trung vào thành tích. Việc duy trì giấc ngủ đầy đủ, chế độ dinh dưỡng hợp lý, hoạt động thể chất và các cuộc trò chuyện thường xuyên có thể giúp giảm đáng kể áp lực tâm lý.
“Khi trẻ xuất hiện các dấu hiệu lo âu, trầm cảm hoặc có hành vi bất thường, gia đình nên đưa trẻ đến cơ sở chuyên khoa càng sớm càng tốt. Can thiệp sớm có thể giúp hạn chế những hậu quả lâu dài”, PGS.TS Ngô Anh Vinh nói.
Hoàng Yến
0 Comments