Cắt giảm calo quá mức
Cắt giảm calo quá mức gây suy nhược cơ thể, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng sinh sản. Ảnh: Healthline
Một trong những sai lầm phổ biến nhất là ăn quá ít trong thời gian dài. Khi cơ thể rơi vào trạng thái thiếu năng lượng, não bộ sẽ ưu tiên duy trì các chức năng sống cơ bản thay vì hoạt động sinh sản. Điều này khiến vùng dưới đồi giảm phát tín hiệu điều hòa hormone sinh dục, làm giảm estrogen và progesterone.
Theo bác sĩ nội tiết Vinni Makin từ Cleveland Clinic, cơ thể xem việc giảm cân quá nhanh là một dạng căng thẳng sinh học. Khi đó, hormone stress cortisol tăng lên, đồng thời chu kỳ kinh nguyệt có thể trở nên thất thường hoặc biến mất hoàn toàn. Các nghiên cứu về vô kinh do giảm cân cũng cho thấy việc thiếu năng lượng kéo dài có thể gây rối loạn rụng trứng, giảm mật độ xương và ảnh hưởng khả năng sinh sản.
Nhịn ăn gián đoạn không phù hợp
Nhịn ăn gián đoạn được nhiều người xem là phương pháp giảm cân hiệu quả nhưng nếu áp dụng cực đoan, đặc biệt ở phụ nữ, nó có thể ảnh hưởng đến hormone sinh sản. Nghiên cứu của Đại học Illinois Chicago theo dõi phụ nữ béo phì áp dụng chế độ ăn giới hạn thời gian cho thấy một số hormone liên quan chức năng sinh sản thay đổi sau 8 tuần, trong đó hormone DHEA giảm khoảng 14%.
Các chuyên gia dinh dưỡng cảnh báo phụ nữ nhạy cảm hơn nam giới trước tình trạng thiếu năng lượng kéo dài. Nhịn ăn quá lâu có thể làm tăng cortisol, ảnh hưởng rụng trứng và chu kỳ kinh nguyệt.
Tiến sĩ Jolene Brighten, chuyên gia nội tiết nữ tại Mỹ, cho rằng nhịn ăn gián đoạn không nên áp dụng theo trào lưu mà cần cá nhân hóa tùy độ tuổi, mức vận động và tình trạng hormone của từng người.
Loại bỏ hoàn toàn tinh bột
Cắt giảm hoàn toàn tinh bột có thể gây rối loạn kinh nguyệt, mệt mỏi kéo dài. Ảnh: Healthy for Life
Nhiều người giảm cân bằng cách cắt gần như toàn bộ carbohydrate. Tuy nhiên, chế độ ăn quá ít carb có thể làm giảm hormone leptin và ảnh hưởng hoạt động vùng dưới đồi, nơi kiểm soát hormone sinh sản. Một số nghiên cứu cho thấy phụ nữ ăn quá ít carb hoặc tiêu thụ năng lượng quá thấp dễ gặp tình trạng rối loạn kinh nguyệt, mệt mỏi và thay đổi tâm trạng.
Theo các chuyên gia, tinh bột vẫn cần thiết cho hoạt động tuyến giáp, não bộ và cân bằng hormone. Điều quan trọng là chọn nguồn carb lành mạnh như gạo lứt, khoai, yến mạch, trái cây thay vì loại bỏ hoàn toàn.
Tập luyện quá sức
Kết hợp ăn kiêng nghiêm ngặt với tập luyện cường độ cao có thể khiến cơ thể rơi vào trạng thái “thiếu hụt năng lượng tương đối”. Đây là nguyên nhân phổ biến gây vô kinh ở phụ nữ tập thể thao hoặc giảm cân nhanh. Khi lượng calo nạp vào không đủ bù cho mức tiêu hao, hormone sinh dục suy giảm, kéo theo nguy cơ mất kinh, giảm mật độ xương và mệt mỏi kéo dài.
Các chuyên gia khuyến cáo phụ nữ nên duy trì tập luyện vừa phải, ngủ đủ giấc và giảm cân theo tốc độ an toàn khoảng 0,5-1 kg mỗi tuần thay vì ép cơ thể giảm cân cấp tốc.
Bỏ qua dấu hiệu cảnh báo của cơ thể
Rụng tóc nghiêm trọng khi ăn kiêng là dấu hiệu rối loạn nội tiết tố cần được kiểm tra ngay. Ảnh: Healthline
Nhiều người chỉ chú ý đến cân nặng mà bỏ qua các dấu hiệu như rụng tóc, lạnh tay chân, mất ngủ, mất kinh, da khô, dễ cáu gắt hoặc giảm ham muốn. Đây có thể là tín hiệu hormone đang mất cân bằng.
Theo các bác sĩ nội tiết, nếu chu kỳ kinh nguyệt thay đổi kéo dài hơn ba tháng trong quá trình giảm cân, phụ nữ nên đi khám để kiểm tra hormone sinh sản, tuyến giáp và tình trạng dinh dưỡng. Các chuyên gia nhấn mạnh giảm cân bền vững không nên đánh đổi bằng sức khỏe nội tiết. Một chế độ ăn đủ chất, ngủ đủ, tập luyện hợp lý và giảm cân từ từ sẽ giúp cơ thể duy trì hormone ổn định hơn trong dài hạn.
Vienne (Theo Healthline, Times of India)
0 Comments